Liderët e NATO-s zotohen për 5%! A do të thotë që Gjermania do të paguajë për armë aq sa për shkolla dhe spitale bashkë?

Paper Radio
ON AIR
91.1 Prishtinë
91.1 Podujevë
91.1 Fushë Kosovë
91.1 Artanë
91.1 Kastriot
91.1 Graçanicë
91.1 Drenas
91.1 Lipjan
91.1 Tiranë/Dajt
101.8 Durrës
104.1 Fier
102.7 Vlorë
88.9 Himarë
88.6 Sarandë & Ksamil

Ngjarje drejtpërdrejt nga Prishtina

LIVE

25 Qershor, 2025

Sot 32 vendet anëtare të NATO-s, kanë mbajtur samitin, i cili tash e sa pritej me skepticizëm, sidomos prej kur është kërkuar rritja në 5 për qind specifikisht nga Amerika për shpenzime ushtarake, e cila deri tash ka qenë 2 për qind.

Nejse deri tash e keni pa nëpër portale që kjo rritje don me ndodh dhe vendet ranë dakord të rrisin shpenzimet ushtarake nga në 5% të PBB-së deri në vitin 2035. Nga këto, 3.5% shkojnë në shpenzime direkte ushtarake dhe 1.5% në infrastrukturë, siguri kibernetike dhe industri të mbrojtjes.

Qe matematikisht tu e marrë shembull PBB-në e Gjermanisë, sa i bjen me nda prej buxhetit për NATO-n.

Prodhimi i Brendshëm Bruto i Gjermanisë sipas të dhënave është rreth 4.5 trilionë euro.

2% e PBB-së për mbrojtje: 90 miliardë euro (që është afërsisht ajo që shpenzon tani)!

Me kërkesën e re për 5% të PBB-së:
5% e 4.5 trilionëve është 225 miliardë euro.

Pra, Gjermania do duhej të trefishonte buxhetin e saj të mbrojtjes, një rritje prej 135 miliardë eurosh shtesë në vit!

Sa për një krahasim si fun fact:

225 miliardë euro është sa buxheti vjetor i arsimit dhe shëndetësisë së Gjermanisë së bashku.

Do të ishte buxheti i mbrojtjes më i madh në Evropë dhe i dyti në botë pas SHBA-së.

Kthehemi te ajo çka ka ndodh në samit:

Fillimisht presidenti Trump e përshkroi organizimin si “fitore të madhe”, mbrojti NATO-n, deri sa Spanja tha që qato çka i jep janë boll.

Ai konsideron se shpenzimet aktuale të Spanjës për fushën e mbrojtjes prej 2% të BPB-së janë “të mjaftueshme, realiste dhe të pajtueshme me shtetin e mirëqenies”, raporton Reuters.

Aaaa… kjo Trump-it ju ka duk si me prek në “zjerm”.

Reagimi i Spanjës e bëri atë që t’i kundërpërgjigjet me “Do t’i detyrojmë ata që të paguajnë dyfishin”.

Si nisi gjithçka?

“Ne nuk mund të financojmë gjithmonë mbrojtjen e të tjerëve, ndërsa ata vetë hezitojnë të investojnë në sigurinë e tyre.”

Kjo fjali, që mund të vijë nga çdo president amerikan i dekadës së fundit, në fushatën e zgjedhjeve ishte bërë një politikë konkrete: SHBA-ja po u kërkon vendeve anëtare të NATO-s të rrisin buxhetin e mbrojtjes në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB).

NATO ka funksionuar me një marrëveshje të heshtur: SHBA-ja mbanë peshën më të madhe të aleancës, ndërsa vendet evropiane kontribuojnë me aq sa munden. Në vitin 2014, pas aneksimit të Krimesë nga Rusia, NATO-ja vendosi një objektiv minimal prej 2% të PBB-së për mbrojtje. Por edhe sot, më shumë se gjysma e vendeve anëtare nuk e kanë përmbushur këtë angazhim.

Tani, me luftën në Ukrainë, rritjen e kërcënimeve nga Rusia dhe paqëndrueshmërinë gjeopolitike globale, SHBA-ja po “lobon” për rritjen e këtij standardi në 5%, si një mënyrë për të ndarë më drejt barrën e sigurisë kolektive.

Pse është ky 5% kaq i rëndësishëm?
Për SHBA-në, kjo është një çështje edhe politike, edhe financiare. Republikanët dhe një pjesë e Demokratëve janë të lodhur nga ideja që amerikanët paguajnë për ushtrinë që mbronë Evropën. Për të qenë më të saktë:

SHBA mbulon rreth 70% të shpenzimeve totale të NATO-s.

Sipas propozimeve të fundit të Pentagonit dhe kërkesave në Kongres, vendet evropiane duhet të tregojnë më shumë “seriozitet strategjik”.

Çfarë do të thotë kjo për shtetet evropiane?
Kërkesa për 5% është shqetësuese për disa vende:

Vendet e Ballkanit, përfshirë Shqipërinë dhe Kroacinë, përballen me buxhete të kufizuara dhe sfida të brendshme.

Për disa vende më të vogla, 5% e PBB-së do të thotë të heqin buxhet nga arsimi, shëndetësia apo investimet e brendshme për të blerë më shumë pajisje ushtarake dhe për të rritur kontigjentet në operacionet ndërkombëtare.

Çka po mendoni, a është i drejtë vendimi i sotëm nga samiti i NATO-s?