Ata kishin 30 minuta për të ikur, që ne sot të kemi një moment për jetë për ta kujtuar!

Paper Radio
ON AIR
91.1 Prishtinë
91.1 Podujevë
91.1 Fushë Kosovë
91.1 Artanë
91.1 Kastriot
91.1 Graçanicë
91.1 Drenas
91.1 Lipjan
91.1 Tiranë/Dajt
101.8 Durrës
104.1 Fier
102.7 Vlorë
88.9 Himarë
88.6 Sarandë & Ksamil

Ngjarje drejtpërdrejt nga Prishtina

LIVE

12 Qershor, 2025

Për fëmijët, shokët e familjarët e humbur diku nëpër botë, për kë të merr malli derdhe nga një lot.

Nuk është e lehtë as kur kthehesh e gjen hirin e gjanave që ke dhënë copa të shpirtit për t’i pasur, për t’i fituar. Po edhe më e vështirë, është kur nuk e gjen as kujtimin e personave që i ke humbur.

Nëse çdo luftë e ka fundin e saj, atëherë Kosova e përjetoi të vetin më 12 qershor 1999. Jo me një ceremoni zyrtare, jo me një nënshkrim në ndonjë ambasadë, por me rrugë të mbushura me njerëz që prisnin ushtarët e KFOR-it me duar plot lule dhe sy të përlotur. Sot, 26 vjet më pas, kujtojmë jo vetëm një ditë çlirimi, por një kapitull të ri që filloi në hijen e një tjetri të mbyllur me dhimbje.

“I ke 30 minuta… koha po kalon, kanë mbetur dhe 28 minuta”

Kjo është një nga frazat më të njohura të fundluftës, e shqiptuar nga komandanti gjerman i KFOR-it, Helmut Harff, drejtuar një oficeri serb në një fshat të Prizrenit. Siç raportoi më vonë Associated Press, kjo nuk ishte vetëm një përballje ushtarake ishte një akt simbolik, fundi i një epoke dhune, spastrimi etnik dhe frike. Harff do të largohej nga shërbimi pak muaj më pas, por emri i tij do të ngelte në kujtesën e shumë qytetarëve si një zë që solli kthesën.

Fjalët e tij, për ata që i përjetuan më afër, a di me çka ngjasojnë? Kur ndihesh sikur nuk t’ka mbetur njeri i gjallë afër vetës edhe në fund e sheh, e dëgjon zanin e dikujt që të duket si me qenë i familjes!

Kenneth Andresen: “Ata na pritën me buzëqeshje që nuk do t’i harroj kurrë”

Një tjetër zë që sot flet për atë ditë është Kenneth Andresen, ish-oficer norvegjez i KFOR-it. Në një postim të datës 12 qershor në vitin e kaluar, në platformën X, ai shkruante:

“Sot, 25 vjet më parë: më 12 qershor 1999, KFOR-i mbërriti në Kosovë dhe u prit nga mijëra njerëz përgjatë rrugëve. Unë shërbeva si oficer shtypi me KFOR-in nga korriku i vitit 1999 deri në janar të vitit 2000. Kjo ndryshoi jetën time. Jam mirënjohës për të gjithë miqtë dhe kolegët në/nga Kosova.”

Pamjet që ndau tregojnë fëmijë që i japin lule ushtarëve dhe të moshuar që i përqafojnë. Për shumë të huaj që hynë në Kosovë atë ditë, ishte hera e parë që përballeshin me një popull që nuk i shikonte si pushtues, por si shpëtimtarë.

Nga Kumanova në Prishtinë, si erdhi fundi?

Tri ditë para çlirimit, më 9 qershor 1999, në Kumanovë, Jugosllavia nënshkroi marrëveshjen ushtarake që e detyroi të tërhiqte forcat nga Kosova. NATO ndërpreu bombardimet më 10 qershor, pasi u miratua Rezoluta 1244 e OKB-së, e cila autorizonte vendosjen e trupave paqeruajtëse dhe një administratë të përkohshme në Kosovë.

Më 12 qershor, trupat e KFOR-it hynë në Kosovë nga Maqedonia, të ndara sipas zonave të përgjegjësisë: britanikët në jug, gjermanët në perëndim, francezët në veri, italianët në juglindje dhe amerikanët në lindje. Brenda pak ditësh, rreth 50 mijë trupa ishin vendosur në gjithë territorin e Kosovës.

E këto janë edhe disa të dhëna që duhen kujtuar:

78 ditë zgjati fushata ajrore e NATO-s (24 mars – 10 qershor 1999)

Rreth 13 mijë njerëz humbën jetën gjatë luftës në Kosovë, shumica shqiptarë civilë (Human Rights Watch)

Mbi 1 milion shqiptarë të Kosovës u dëbuan gjatë periudhës 1998–1999

Gati 500 viktima civile u vranë nga vetë bombardimet e NATO-s. Në 12 qershor 1999, mbi 20,000 trupa të KFOR-it hynë në Kosovë për të garantuar sigurinë pas tërheqjes së forcave serbe.

Çfarë u çlirua më 12 qershor?

Përtej territorit, më 12 qershor u çlirua zëri i qytetarëve të Kosovës. Ata që për vite të tëra nuk kishin pasur të drejtë të flasin, të shkruajnë, të votojnë, të mësojnë në gjuhën e tyre, më në fund u lejuan të ekzistojnë politikisht dhe njerëzisht.

Po! Ne jemi ende një shoqëri që mëson si të ecë përpara, pa harruar çfarë ka lënë pas.