N’Kosovë
7 Shkurt, 2025
Të votosh nuk nënkupton vetëm të bësh një shenjë në fletëvotim, por të bësh një zgjedhje që definon të ardhmen tënde.
Këtë vit, të lindurit mes vitit 2005-2006 votojnë për herë të parë. Sipas KQZ-së, janë rreth 170 mijë votues të rinj, dhe votat e tyre mund ta definojnë të ardhmen qeverisëse.
Pra, ti që voton për herë të parë, i njohur si Gen Z (brezi Z), kjo është ajo që duhet të dini rreth zgjedhjeve.
Kosova është një vend demokratik, ku populli e tregon fuqinë e vet përmes zgjedhjeve të lira.
Shteti i Kosovës është republikë parlamentare, që do të thotë se qytetarët, përmes votës së tyre, zgjedhin përfaqësuesit që do të udhëheqin qeverinë dhe do të hartojnë ligje në emër të interesave të popullit.
Pse janë kaq të rëndësishme zgjedhjet për Kosovën?
Zgjedhjet janë mënyra kryesore për të formuar qeverinë e re. Pas çdo periudhe zgjedhore, partitë dhe kandidatët që fitojnë më shumë vota formojnë qeverinë dhe mund të implementojnë politikat që e ndihmojnë zhvillimin e vendit.
Pjesëmarrësit në zgjedhje krijojnë një lidhje të drejtpërdrejtë me përfaqësuesit e tyre, duke siguruar që ata janë të zgjedhur nga populli dhe kanë legjitimitet për të udhëhequr. Këtë e bëjnë përmes formave të ndryshme promovuese, në rrjete sociale, billborda, reklama televizive dhe audio.
Me një pluralizëm politik në skenën e Kosovës, kosovarët kanë mundësi të zgjedhin mes partive të djathta dhe të majta, dhe i kanë provuar të dyja, nga partitë që të paktën janë deklaruar në këto krahë.
Kosova ka ambicie të bëhet anëtare e Bashkimit Evropian, dhe zgjedhjet e lira dhe të drejta janë një nga kriteret për këtë proces.
Rregullat demokratike, respektimi i të drejtave të njeriut dhe mbrojtja e institucioneve demokratike janë të rëndësishme për të treguar se Kosova është e gatshme të integrohet në strukturat evropiane.
Zgjedhjet përcaktojnë gjithashtu politikën e brendshme dhe ekonominë e vendit. Ato kanë ndikim të drejtpërdrejtë në masat që do të ndërmerren për të përmirësuar shëndetësinë, arsimin, infrastrukturën dhe mundësitë e punësimit për qytetarët.
Nëse partia ose kandidati që fiton zgjedhjet ka një program të qartë dhe të realizueshëm, kjo mund të çojë në përmirësime të mëdha për jetën e përditshme të qytetarëve.
E ty, lexues, çka ta përcakton votën? Cilat gjëra janë primare për ty: ambienti, infrastruktura, transporti, sistemi arsimor, shëndetësia, veriu? A po të gjitha?
Për të kuptuar çka e përcakton votën tënde, partit përgatisin programe që i prezantojnë prioritetet e tyre për mandatin qeverisës. Atë që të përshtatet më shumë, atë voto, ose atë që mendon se do ta përmirësojë ose lehtësojë jetën, atë vlerësoje.
Zgjedhjet e 9 shkurtit janë të parat zgjedhje parlamentare të rregullta që nga shpallja e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008.
Në këto zgjedhje, votuesit mund të votojnë për një subjekt politik dhe deri në dhjetë kandidatë individualë nga lista e atij subjekti.
Këta kandidatë që i zgjedh ti, nëse fitojnë zgjedhen deputet në kuvend të Kosovës. Kuvendi ka detyra jetike si miratimi i ligjeve, miratimi i buxhetit te shtetit, zgjedh dhe shkarkon qeverinë dhe presidentin e vendit, propozon antarët e gjykatës kushtetuese, mund ta ndërroj kushtetutën.
Amo për krejt këto ndrrime nevojiten vota brenda kuvendit.
Kur voton, mbaje në mend që zgjedhja e më shumë se 10 kandidatëve për deputet, i bënë të pavlefshme votat për kandidatët e tjerë dhe vota i shkon vetëm partisë. Kurse votimi i më pak deputetëve është i lejueshëm por ofron mundësinë për manipulim të cilat mund të votohen nga komisionerët e partive.